به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجویان، سومین شب از رویداد «اوج هنر» چهارم آذرماه در سازمان هنری رسانه اوج برگزار شد و به تجلیل از جعفر دهقان بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون ایران اختصاص داشت.

این مراسم با حضور جمعی از هنرمندان، سینماگران و فعالان فرهنگی از جمله کمال تبریزی، جلیل فرجاد، جهانبخش سلطانی، محمد فایلی و گل علی بابایی برگزار شد.

این کنسرت با نگاهی گذشته‌نگر به بیش از چهار دهه فعالیت هنری جعفر دهقان آغاز شد، مسیری که از سال‌های پیش از انقلاب و دوره نوجوانی بازیگری وی آغاز شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی در قالب حضور مستمر در آثار مذهبی و تاریخی و سینمای دفاع مقدس ادامه یافت.

دوستی که روی صحنه تمام نشد

در اولین قسمت این برنامه جهانبخش سلطانی به عنوان اولین سخنران به روی صحنه رفت و با اشاره به سابقه همکاری طولانی خود با جعفر دهقان از شکل گیری رابطه ای فراتر از همکاری حرفه ای صحبت کرد. وی تاکید کرد که این رابطه در طول سال ها منجر به دوستی عمیق و حتی دیدارهای خانوادگی شده است.

سلطانی با اشاره به آثار مشترک خود با جعفر دهقان از جمله «مردان فرشته»، «حضرت یوسف»، «حمسه مجنون»، «سردلبران» و «آتش و شبنم» گفت: همکاری ما تنها به صحنه عکاسی محدود نشد، بلکه درک مشترک از معنای هنر، مسئولیت آن و دورنمای آن ماندگار شد.

این بازیگر پیشکسوت با اشاره به فضای تولید سینما و تلویزیون در سال های دفاع مقدس، آن دوران را دورانی پربرکت و تاثیرگذار توصیف کرد و افزود: حضور من در پشت صحنه آثار آن سال ها برایم پر از خاطره است. جعفر دهقان از جمله هنرمندانی بود که حضور در فیلم و سریال برایش تجملاتی نبود و هر نقشی را با جان و دل زندگی می کرد.

سلطانی تاکید کرد که جعفر دهقان در کنار چهره هایی چون فرج الله سلحشور و جمال شورجه معنای واقعی فداکاری را در عرصه هنر نشان داد و خود نیز بارها تاکید کرد که با فیلمسازی و بازیگری به ارزش ها احترام می گذارد.

هنرمندی متواضع و فداکار

پس از جهانبخش سلطانی، جلیل فرجاد به عنوان دیگر سخنران این مراسم پشت تریبون قرار گرفت و سخنان خود را با تمرکز بر جنبه های اخلاقی شخصیت جعفر دهقان آغاز کرد. وی با اشاره به سال ها آشنایی و دوستی طولانی خود با این بازیگر گفت: اگر بخواهم درباره جعفر دهقان صحبت کنم ابتدا باید به انسان بودن او اشاره کنم. در تمام سال‌هایی که با او ارتباط داشتم، هرگز ندیدم که او حتی یک کلمه پشت سر همکار یا هنرمندی بگوید.

فرجاد «سخن نگفتن» و دوری از حاشیه را از بارزترین صفات جعفر دهقان دانست و تأکید کرد که این صفای اخلاقی تأثیر مستقیمی بر کیفیت بازی او داشته است. وی افزود: در تمام نقش هایی که از جعفر دهقان دیده ام، درک عمیق او از شخصیت به وضوح نمایان است و همین موضوع اعتبار نقش های او را دو چندان می کند.

این بازیگر پیشکسوت از اینکه آیا در رفتار و سخنان جعفر دهقان در دوران کاری پر موفقیت، نشانه ای از گستاخی دیده می شود، توضیح داد: پاسخ روشن است. کارنامه او غنی است، اما عاری از ادعا. این ویژگی است که باعث می شود چهره انسانی و هنری او در هر شرایطی زیبا و قابل احترام بماند.

سه اصل مهم از دیدگاه کمال تبریزی

در ادامه مراسم کمال التبریزی کارگردان سینما و تلویزیون با تایید حضور خود در این برنامه صرفا برای بزرگداشت جعفر دهقان، صحبت های خود را بر اساس سه خصلت اساسی این بازیگر استوار کرد.

تبریزی با اشاره به آموزه های استلا آدلر، یکی از اساتید برجسته بازیگری تاریخ سینما، اظهار کرد: از دیدگاه او هنرمند به ویژه بازیگر ابتدا باید به تهذیب درونی دست یابد و نباید با دستمزد و اندازه نقش تعیین شود. این ویژگی امروزه کمتر در بین بازیگران دیده می شود، اما جعفر دهقان نمونه بارز آن است.

این کارگردان ظرافت درونی را عامل اصلی قوت بازیگری دانست و افزود: این نگاه به بازیگر اجازه می دهد تا نقش را از درون زندگی کند و صرفاً آن را اجرا نکند.

تبریزی در بخشی دیگر از سخنان خود به تجربه همکاری با جعفر دهقان در سریال «سرزمین مادری» اشاره کرد و گفت: بازی او در این سریال در فصل های مختلف تحولی جدی در شخصیت او ایجاد کرد. بدون اغراق اگر به جای جعفر دهقان بازیگر دیگری انتخاب می شد این نقش به این کیفیت نمی رسید. او عملا دو نقش متفاوت را با ثبات معقول ایفا کرده است.

وی سومین ویژگی که جعفر دهقان دارد روحیه همکاری و در اختیار داشتن پروژه است. وی توضیح داد: تقریبا همه کسانی که با جعفر دهقان کار کردند احساس رضایت داشتند. راحتی او در صحنه، عشق به کار و فروتنی چیزی است که امروزه کمتر در سینما می بینیم.

پس از سخنان تبریزی، کلیپی حاوی گوشه هایی از صحبت ها و خاطرات جعفر دهقان پخش شد و مورد استقبال حاضرین قرار گرفت.

اختلاف سنی مانع دانش آموزان نشد

در قسمت بعدی این مراسم محمد فایلی به روی صحنه آمد و به سابقه همکاری خود با جعفر دهقان اشاره کرد و از تجربه دوران دانشجویی خود با وی گفت. وی با بیان اینکه ولی با وجود حدود 20 سال اختلاف سنی از جعفر دهقان آموخته است، تاکید کرد: صبر، آرامش و عشق به کار را از او آموختم.

وی افزود: من در شش یا هفت پروژه سینمایی و تلویزیونی با جعفر دهقان همکاری کردم و در تمام این سال ها ناراضی از او ندیدم. او با عشق کار می کند و به کار خود و مردمش اهمیت می دهد.

سینمای پس از انقلاب و شکل گیری نگاه متعهد

گل علی بابایی دیگر سخنران این مراسم از منظر تاریخی تری به جایگاه جعفر دهقان نگاه کرد. وی با اشاره به فضای سینمایی نسل اول انقلاب گفت: برای ما نوجوانان و جوانان در آن زمان سینمای قبل از انقلاب عمدتاً محدود به فیلم فارسی بود اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی با شکل گیری اندیشه و هنر اسلامی با هنرمندانی چون جعفر دهقان و فرج الله سلحشور ارتباط برقرار کردیم.

بابایی تاکید کرد: خیلی زود نسل جدیدی از هنرمندان انقلابی دست به کار شدند تا سینمایی بسازند که علاوه بر جادوی خود دارای عمق و معنای هنری باشد. جعفر دهقان از جمله بازیگرانی به شمار می رفت که در نقش های مختلف همواره نوعی «شیرینی و صداقت» را به آثار نمایشی تزریق می کرد.

مراسم یادبود و اهدای یادبود

در ادامه مراسم مراسم رسمی تجلیل از جعفر دهقان با حضور کمال تبریزی، جلیل فرجاد، محمد ولی، گل علی بابایی و جهانبخش سلطانی برگزار شد. حسین قرایی نیز از طرف سازمان هنری رسانه اوج هدیه ای به این بازیگر پیشکسوت اهدا کرد.

دفاع مقدس، فیلمی که به فراموشی سپرده شد

در آخرین قسمت کنسرت جعفر دهقان روی صحنه حاضر شد و به بیان نظرات و خاطرات خود پرداخت. وی به آغاز فعالیت هنری خود از 12 سالگی قبل از انقلاب و شاگرد سعید کاشانفلاح اشاره کرد. وی به مرور کارنامه حرفه ای خود پرداخت و گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی وارد عرصه هنر شدیم و در سال 60 در اولین فیلمم بازی کردم.

دهقان با تاکید بر اینکه سینمای دفاع مقدس در اولین سال های فعالیت خود در اولویت قرار داشت، افزود: پس از پایان جنگ تحمیلی سینمای دفاع مقدس به تدریج به فراموشی سپرده شد. فکر می کنم فراموشی این سینما یعنی فراموشی بچه های جنگ.

حقوق های نجومی نداشتیم

این بازیگر پیشکسوت با اشاره به شرایط عملی و مالی نسل خود تصریح کرد: حقوق های میلیاردی و نجومی نگرفتیم. دستمزدها همچنان افزایش می یافت، اما هرگز به عددی که امروز می بینیم نرسید. فقط در حدی بود که می توانستیم زندگی خود را بگذرانیم.

دهقان از بی توجهی مسئولان به هنرمندان پیشکسوت انتقاد کرد و گفت: گاهی فقط در مناسبت های خاص هدایا ارسال می شود و این برای ما هیچ فایده ای ندارد. به جای این چیزها باید استفاده کنیم. عدم استفاده از آن منجر به افسردگی، خستگی و حتی فروپاشی ذهنی می شود.

وی در پایان بر اهمیت صداقت در سینما تاکید کرد و گفت: زندگی ما متوقف شد اما به لطف خدا هرگز از هم گسیخته نشد. من همیشه به خودم گفته ام که صداقت از هر چیز دیگری مهمتر است. امروز چیزی در حال محو شدن است. امید من و نسل ما به نسل جوان است.

سومین شب از رویداد «یوژ هنر» به یاد هنرمند پیشکسوت جعفر دهقان، سه شنبه 4 آذر 1404 در کافه نخلستان سازمان هنری رسانه ای اوج برگزار شد.